ອາຣິຍະສັຈ ຈາກພຣະໂອດ (ພາກປາຍ)

ຄວາມມັກກ່າວວ່າ ບໍ່ໄດ້ເຫັນໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ໄດ້ເຫັນ ;

ຄວາມມັກກ່າວວ່າ ບໍ່ໄດ້ຟັງໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ໄດ້ຟັງ ;

ຄວາມມັກກ່າວວ່າ ບໍ່ໄດ້ຮູ້ສຶກໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ໄດ້ຮູ້ສຶກ ;

ຄວາມມັກກ່າວວ່າ ບໍ່ໄດ້ຮູ້ແຈ້ງໃນສິ່ງທີ່ບໍ່ໄດ້ຮູ້ແຈ້ງ ;

ຄວາມມັກກ່າວວ່າ ໄດ້ເຫັນໃນສິ່ງທີ່ໄດ້ເຫັນ ;

ຄວາມມັກກ່າວວ່າ ໄດ້ຟັງໃນສິ່ງທີ່ໄດ້ຟັງ ;

ຄວາມມັກກ່າວວ່າ ໄດ້ຮູ້ສຶກໃນສິ່ງທີ່ໄດ້ຮູ້ສຶກ ;

ຄວາມມັກກ່າວວ່າ ໄດ້ຮູ້ແຈ້ງໃນສິ່ງທີ່ໄດ້ຮູ້ແຈ້ງ.

ພິກຂຸ ທ. ! ອະຣິຍະໂວຫາຣ ໘ ປະການເຫຼົ່ານີ້ແລ.

- ອັຕຖກ. ອັງ. ໒໓/໓໑໖/໑໖໔ - ໑໖໕.

ສັມມາວາຈາ ໂດຍປະຣິຍາຍສອງຢ່າງ

(ໂລກິຢະ-ໂລກຸຕຕະຣະ)

ພິກຂຸ ທ. ! ສັມມາວາຈາ ເປັນແນວໃດໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. ! ເຮົາກ່າວເຖິງແມ່ນສັມມາວາຈາວ່າມີໂດຍສ່ວນສອງຄື : ສັມມາວາຈາທີ່ຍັງເປັນໄປດ້ວຍອາສະວະ (ສາສະວະ)

໑໐໖໒ ອະຣິຍະສັຈຈ໌ຈາກພຣະໂອຖະ

ເປັນສ່ວນແຫ່ງບຸນຍ໌ (ປຸນຍະພາຄິຢະ) ມີອຸປະທິເປັນວິບາກ (ອຸປະທິເວປັກກະ) ກໍມີຢູ່ ; ສັມມາວາຈາອັນເປັນອະຣິຍະ (ອະຣິຢະ) ບໍ່ມີອາສະວະ (ອະນາສະວະ) ເປັນ

ໂລກຸຕຕະຣະ (ໂລກຸຕຕະຣະ) ເປັນອົງຄ໌ແຫ່ງມັຄຄ໌ (ມັຄຄັງຄະ) ກໍມີຢູ່.

ພິກຂຸ ທ. ! ສັມມາວາຈາທີ່ຍັງເປັນໄປກັບດ້ວຍອາສະວະ ເປັນສ່ວນແຫ່ງບຸນຍ໌ ມີອຸປະທິເປັນວິບາກ ນັ້ນເປັນແນວໃດໜໍ ? ເຈຕະນາເປັນເຄື່ອງງົດເວັ້ນຈາກມຸສາວາດ (ຄໍາບໍ່ຈິງ) ເຈຕະນາເປັນເຄື່ອງງົດເວັ້ນຈາກປິສຸນະວາດ (ຄໍາສັບສໍ່) ເຈຕະນາເປັນເຄື່ອງງົດເວັ້ນຈາກຜະຣຸສະວາດ (ຄໍາຫຍາບ) ເຈຕະນາເປັນເຄື່ອງງົດເວັ້ນຈາກສັມຜັປປະລາປະວາດ (ຄໍາໂລເລ) ພິກຂຸ ທ. ! ນີ້ຄືສັມມາວາຈາທີ່ຍັງເປັນໄປກັບດ້ວຍອາສະວະ ເປັນສ່ວນແຫ່ງບຸນຍ໌ ມີອຸປະທິເປັນວິບາກ.

ພິກຂຸ ທ. ! ສັມມາວາຈາອັນເປັນອະຣິຍະ ບໍ່ມີອາສະວະ ເປັນໂລກຸຕຕະຣະ ເປັນອົງຄ໌ແຫ່ງມັຄຄ໌ ນັ້ນເປັນແນວໃດໜໍ ? ຄືການງົດ (ອາຣະຕິ) ການເວັ້ນ (ວິຣະຕິ) ການເວັ້ນຂາດ (ປະຕິວິຣະຕິ) ແລະ ເຈຕະນາເປັນເຄື່ອງເວັ້ນ (ເວຣະມະນີ) ຈາກວະຈີ

ທຸຈະຣິຕທັງສີ່ (ຕາມທີ່ກ່າວແລ້ວຂ້າງເທິງ) ຂອງຜູ່ມີອະຣິຍະຈິຕ ຂອງຜູ່ມີອະນາສະວະຈິຕ ຂອງຜູ່ເປັນອະຣິຍະມັຄຄະສະມັງຄີ ຜູ່ຈະເຣີນຢູ່ຊຶ່ງອະຣິຍະມັຄຄ໌. ພິກຂຸ ທ. ! ນີ້ຄືສັມມາວາຈາອັນເປັນອະຣິຍະ ບໍ່ມີອະສະວະ ເປັນໂລກຸຕຕະຣະ ເປັນອົງຄ໌ແຫ່ງ

ມັຄຄະ.

- ອຸປຣິ. ມ. ໑໔/໑໘໓-໑໘໔/໒໖໖-໒໖໘.

ຫຼັກວິນິຈສັຍວະຈີກັມ ໓ ສະຖານ

ໝວດທີ ໑ : ເມື່ອຈະເຮັດ

ຣາຫຸລະ ! ເຈົ້າຢາກຈະເຮັດກັມໃດດ້ວຍວາຈາ ຄວນພິຈາຣະນາກັມນັ້ນເສຍກ່ອນວ່າ “ວະຈີກັມທີ່ເຮົາຢາກຈະເຮັດນີ້ ເປັນໄປເພື່ອບຽດບຽນຄົນເອງແດ່

ພາກ ໔ - ມັຄຄະອະຣິຍະສັຈຈ໌ : ຕອນສັມມາວາຈາ ໑໐໖໓

ບຽດບຽນຜູ່ອື່ນແດ່ ບຽດບຽນທັງສອງຝ່າຍແດ່ ເປັນວະຈີກັມທີ່ເປັນອະກຸສົລ ມີທຸກຂ໌ເປັນກໍາໄລ ມີທຸກຂ໌ເປັນວິບາກ ຫຼືບໍ່ໜໍ ?” ດັ່ງນີ້, ຣາຫຸລະ ! ຖ້າເຈົ້າພິຈາຣະນາຮູ້ສຶກໄດ້ຢູ່ດັ່ງນີ້ແລ້ວ, ເຈົ້າ ບໍ່ຄວນເຮັດວະຈີກັມຊະນິດນີ້ນັ້ນໂດຍຝ່າຍດຽວ.

ຣາຫຸລະ ! ຖ້າເຈົ້າພິຈາຣະນາຮູ້ສຶກດັ່ງນີ້ວ່າ “ວະຈີກັມທີ່ເຮົາຢາກຈະເຮັດນີ້ ບໍ່ເປັນໄປເພື່ອບຽດບຽນຕົນເອງແດ່ ບໍ່ເປັນໄປເພື່ອບຽດບຽນຜູ່ອື່ນແດ່ ບໍ່ເປັນໄປເພື່ອບຽດບຽນທັງສອງຝ່າຍແດ່ ເປັນວະຈີກັມທີ່ເປັນກຸສົລ ມີສຸຂເປັນກໍາໄລ ມີສຸຂເປັນວິບາກ” ດັ່ງນີ້ແລ້ວ, ຣາຫຸລະ ! ເຈົ້າ ຈົ່ງເຮັດວະຈີກັມຊະນິດນັ້ນ.

ໝວດທີ ໒ : ເມື່ອເຮັດຢູ່

ຣາຫຸລະ ! ເມື່ອເຈົ້າເຮັດກັມໃດດ້ວຍວາຈາຢູ່ ຄວນພິຈາຣະນາກັມນັ້ນວ່າ “ວະຈີກັມທີ່ເຮົາກໍາລັງເຮັດຢູ່ນີ້ ເປັນໄປເພື່ອບຽດບຽນຕົນເອງແດ່ ບຽດບຽນຜູ່ອື່ນແດ່ ບຽດບຽນທັງສອງຝ່າຍແດ່ ເປັນວະຈີກັມທີ່ເປັນອະກຸສົລ ມີທຸກຂ໌ເປັນກໍາໄລ ມີທຸກຂ໌ເປັນວິບາກ ຫຼືບໍ່ໜໍ ?” ດັ່ງນີ້, ຣາຫຸລະ ! ຖ້າເຈົ້າພິຈາຣະນາຮູ້ສຶກໄດ້ຢູ່ດັ່ງນີ້ແລ້ວ, ເຈົ້າ ຄວນຢຸດເຊົາວະຈີກັມຊະນິດນັ້ນເສຍ.