ເຫດແຫ່ງການເກີດໃນຄັນ

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ! ການປະຕິສົນທິຂອງສັຕໃນຄັນ ຍ່ອມມີໄດ້ ເພາະການປະຊຸມພ້ອມຂອງສິ່ງ ໓ ເຍື່ອງ.
ໃນສັຕໂລກນີ້ ແມ່ນວ່າມານດາແລະບິດາເປັນຜູ້ຢູ່ຮ່ວມກັນ ແຕ່ມານດາຍັງບໍ່ຜ່ານການມີລະດູ ແລະຄັນດັບພະ (ສັຕທີ່ຈະເຂົ້າໄປປະຕິສົນທິໃນຄັນນັ້ນ) ກໍຍັງບໍ່ເຂົ້າໄປຕັ້ງຢູ່ໂດຍສະເພາະດ້ວຍ ການປະຕິສົນທິຂອງສັຕໃນຄັນ ກໍຍັງມີຂຶ້ນບໍ່ໄດ້ກ່ອນ.
ໃນສັຕໂລກນີ້ ແມ່ນວ່າມານດາແລະບິດາເປັນຜູ້ຢູ່ຮ່ວມກັນແລະມານດາກໍຜ່ານການມີລະດູ ແຕ່ຄັນດັບພະຍັງບໍ່ເຂົ້າໄປຕັ້ງໂດຍສະເພາະ ການປະຕິສົນທິຂອງສັຕໃນຄັນ ກໍຍັງມີຂຶ້ນບໍ່ໄດ້ນັ້ນເອງ.
ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ! ແຕ່ເມື່ອໃດ
ມານດາແລະບິດາເປັນຜູ້ຢູ່ຮ່ວມກັນດ້ວຍ
ມານດາກໍຜ່ານການມີລະດູດ້ວຍ
ຄັນດັບພະກໍເຂົ້າໄປຕັ້ງຢູ່ໂດຍສະເພາະດ້ວຍ
ການປະຕິສົນທິຂອງສັຕໃນຄັນຍ່ອມສໍາເລັດໄດ້
ເພາະການປະຊຸມພ້ອມກັນຂອງສິ່ງ ໓ ເຍື່ອງ
ດ້ວຍອາການດັ່ງນີ້.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ! ມານດາ ຍ່ອມປະຄັບປະຄອງສັຕທີ່ເກີດໃນຄັນນັ້ນ ດ້ວຍຄວາມເປັນຫ່ວງຢ່າງໃຫຍ່ຫຼວງ ເປັນພາຣະໜັກ ຕະຫຼອດເວລາເກົ້າເດືອນແດ່ ສິບເດືອນແດ່.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ! ເມື່ອຜ່ານໄປເກົ້າເດືອນ ຫຼືສິບເດືອນມານດາ ຍ່ອມກໍາເນີດບຸດນັ້ນ ດ້ວຍໂລຫິຕຂອງຕົນເອງ.
ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ! ໃນອະຣິຍະວິນັຍ ຄໍາວ່າ “ໂລຫິຕ” ນີ້ ໝາຍເຖິງນໍ້ານົມຂອງມານດາ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ! ເດັກນ້ອຍນັ້ນ ຈະເລີນໄວຂຶ້ນ ມີອິນຊີອັນຈະເລີນເຕັມທີ່ແລ້ວ ຫຼິ້ນຂອງຫຼິ້ນສໍາລັບເດັກນ້ອຍ ເຊັ່ນຫຼິ້ນໄຖນ້ອຍໆ ຫຼິ້ນໝໍ້ໜຶ້ງໝໍ້ແກງ ຫຼິ້ນຂອງຫຼິ້ນຊື່ໂມກຂະຈິກະ ຫຼິ້ນໝາກປິ່ນລົມນ້ອຍໆ ຫຼິ້ນຕວງຂອງດ້ວຍເຄື່ອງຕວງທີ່ເຮັດດ້ວຍໃບໄມ້ ຫຼິ້ນລົດນ້ອຍໆ ຫຼິ້ນທະນູນ້ອຍໆ.

ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ! ເດັກນ້ອຍນັ້ນ ຄັນຈະເລີນໄວຂຶ້ນແລ້ວ ມີອິນຊີອັນຈະເລີນເຕັມທີ່ແລ້ວ ເປັນຜູ້ເອີບອີ່ມພຽບພ້ອມດ້ວຍກາມະຄຸນ ໕ ໃຫ້ເຂົາບໍາເລີຢູ່ ທາງຕາດ້ວຍຮູບ ທາງຫູດ້ວຍສຽງ ທາງດັງດ້ວຍກິ່ນ ທາງລີ້ນດ້ວຍຣົສຊາດ ແລະທາງກາຍດ້ວຍໂຜດຖັບພະ


ຊຶ່ງລ້ວນແຕ່ເປັນສິິ່ງປາຖະນາ ໜ້າຮັກໄຄ່ ໜ້າພໍໃຈ ເປັນທີ່ຍົວະຕາ ຍວນໃຈໃຫ້ຮັກ ເປັນທີ່ເຂົ້າໄປຕັ້ງອາໄສຢູ່ແຫ່ງຄວາມໄຄ່ ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມກໍາໜັດຍ້ອມໃຈ ແລະເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມຮັກ.
ເດັກນ້ອຍນັ້ນ ຄັນເຫັນຮູບດ້ວຍຕາແລ້ວ ຍ່ອມກໍາໜັດຍິນດີໃນຮູບ ທີ່ຍົວະຍວນໃຫ້ເກີດຄວາມຮັກ ຍ່ອມຂັດໃຈໃນຮູບ ທີ່ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມຮັກ ບໍ່ເປັນຜູ້ຕັ້ງໄວ້ຊຶ່ງສະຕິ ອັນເປັນໄປໃນກາຍ ມີໃຈເປັນອະກຸສົລ ບໍ່ຮູ້ຕາມທີ່ເປັນຈິງ ຊຶ່ງເຈໂຕວິມຸດຕິ ປັນຍາວິມຸດຕິ ອັນເປັນບ່ອນດັບບໍ່ເຫຼືອແຫ່ງທັມອັນເປັນບາບອະກຸສົລທັງຫຼາຍ.
ເດັກນ້ອຍນັ້ນ ຄັນໄດ້ຍິນສຽງດ້ວຍຫູ... ດົມກິ່ນດ້ວຍດັງ... ຊີມຣົສດ້ວຍລີ້ນ... ຖືກຕ້ອງໂຜດຖັບພະດ້ວຍກາຍ... ຮູ້ແຈ້ງທັມມາຣົມດ້ວຍໃຈແລ້ວ ຍ່ອມກໍາໜັດຍິນດີໃນທັມມາຣົມ ທີ່ຍົວະຍວນໃຫ້ເກີດຄວາມຮັກ ຍ່ອມຂັດໃຈໃນທັມມາຣົມທີ່ບໍ່ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມຮັກ ບໍ່ເປັນຜູ້ຕັ້ງໄວ້ຊຶ່ງສະຕິອັນເປັນໄປໃນກາຍ ມີໃຈເປັນອະກຸສົລ ບໍ່ຮູ້ຕາມທີ່ເປັນຈິງຊຶ່ງເຈໂຕວິມຸດຕິ໑ ປັນຍາວິມຸດຕິ໒ ອັນເປັນບ່ອນດັບບໍ່ເຫຼືອແຫ່ງທັມອັນເປັນບາບອະກຸສົລທັງຫຼາຍ.

໑. ເຈໂຕວິມຸດຕິ = ການຫຼຸດພົ້ນອັນອາໄສ ສະມະຖະ (ສະມາທິ).
໒. ປັນຍາວິມຸດຕິ = ການຫຼຸດພົ້ນອັນອາໄສ ວິປັດສະນາ (ປັນຍາ).

ກຸມາຣນ້ອຍນັ້ນ ເມື່ອປະກອບດ້ວຍຄວາມຍິນດີແລະຄວາມ ຍິນຮ້າຍຢູ່ເຊັ່ນນີ້ແລ້ວ ສະເຫວີຍສະເພາະຊຶ່ງເວທະນາໃດໆ ເປັນສຸຂກໍຕາມ ທຸກຂ໌ກໍຕາມ ບໍ່ແມ່ນທຸກຂ໌ບໍ່ແມ່ນສຸຂກໍຕາມ ເຂົາຍ່ອມເພີດເພີນ ພໍ່າສັນເສີນ ເມົາໝົກຢູ່ ຊຶ່ງເວທະນານັ້ນໆ.

ເມື່ອເປັນຢູ່ເຊັ່ນນັ້ນ
ຄວາມເພີນ (ນັນທິ) ຍ່ອມບັງເກີດຂຶ້ນ
ຄວາມເພີນໃດໃນເວທະນາທັງຫຼາຍ ມີຢູ່
ຄວາມເພີນອັນນັ້ນ ເປັນອຸປາທານ
ເພາະອຸປາທານຂອງເຂົານັ້ນ ເປັນປັດຈັຍ
ຈຶ່ງເກີດມີພົບ
ເພາະພົບເປັນປັດຈັຍ
ຈຶ່ງເກີດມີຊາດ
ເພາະຊາດເປັນປັດຈັຍ
ຊະຣາມໍຣະນະໂສກະປະຣິເທວະທຸກໂທມະນັດສະແລະ
ອຸປາຍາສະຈຶ່ງເກີດມີພ້ອມ
ຄວາມກໍ່ຂຶ້ນແຫ່ງກອງທຸກຂ໌ທັງມວນນີ້
ຍ່ອມມີໄດ້ດ້ວຍອາການດັ່ງນີ້ແລ.

- ບາລີ ມູ. ມ. ໑໒/໔໘໕-໔໘໗/໔໕໒-໔໕໓.