ພຣະສູດ 
ຖືກໃຈ 
ປື້ມ 
Video 
ປະຕິທິນ 
ພຣະທັມ 
ຕິດຕໍ່ ຄຳອະທິບາຍປຸບເພນິວາສານຸດສະຕິຍານທີ່ແທ້ຈິງ
ທໍາໃນທີສຸດ
(ຍານຢັ່ງຮູ້ອະດີຕ) ຊຶ່ງບໍ່ເປັນສັສສະຕະທິຕຖິ
ຄໍາອະທິບາຍ ຄວາມໝາຍຂອງຂັນທ໌ ໕ ຄໍາອະທິບາຍອາການແຫ່ງການພິຈາຣະນາ ຂອງຜູ້ກໍາລັງປະຕິບັຕ ຈົນເຖິງອາການຂອງຜູ້ປະຕິບັຕທີ່ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ
ພິກຂຸ ທ. ! ສະມະນະຫຼືພຣາມເຫຼົ່າໃດ ເມື່ອຕາມລະລຶກ ຍ່ອມຕາມລະລຶກເຖິງປຸບເພນິວາສະ ມີຢ່າງເປັນອະເນກ; ສະມະນະຫຼືພຣາມ ເຫຼົ່ານັ້ນທັງໝົດ ຍ່ອມຕາມລະລຶກເຖິງ ຊຶ່ງອຸປາທານຂັນທ໌ທັງຫ້າ ຫຼືຂັນທ໌ໃດຂັນທ໌ໜຶ່ງ ແຫ່ງອຸປາທານຂັນທ໌ ທັງຫ້ານັ້ນ. ຫ້າແນວໃດກັນໜໍ ? ຫ້າຄື :-
ພິກຂຸ ທ. ! ເຂົາເມື່ອຕາມລະລຶກ ຍ່ອມຕາມບະລຶກເຖິງ ຊຶ່ງ ຮູບ ນັ້ນແລ ວ່າ “ໃນອະດີຕກາລຍາວໄກ ເຮົາເປັນຜູ້ມີຮູບເຊັ່ນນີ້” ດັ່ງນີ້ ແດ່;
ພິກຂຸ ທ. ! ເຂົາເມື່ອຕາມລະລຶກ ຍ່ອມຕາມລະລຶກເຖິງ ຊຶ່ງ ເວທະນາ ນັ້ນແລ ວ່າ “ໃນອະດີຕກາລຍາວໄກ ເຮົາເປັນຜູ້ມີເວທະນາເຊັ່ນນີ້” ດັ່ງນີ້ ແດ່;
ພິກຂຸ ທ. ! ເຂົາເມື່ອຕາມລະລຶກ ຍ່ອມຕາມລະລຶກເຖິງ ຊຶ່ງ ສັນຍາ ນັ້ນແລ ວ່າ “ໃນອະດີຕກາລຍາວໄກ ເຮົາເປັນຜູ້ມີສັນຍາເຊັ່ນນີ້” ດັ່ງນີ້ ແດ່;
ພິກຂຸ ທ. ! ເຂົາເມື່ອຕາມລະລຶກ ຍ່ອມຕາມລະລຶກເຖິງ ຊຶ່ງ ສັງຂາຣ ນັ້ນແລ ວ່າ “ໃນອະດີຕກາລຍາວໄກ ເຮົາເປັນຜູ້ມີສັງຂາຣເຊັ່ນນີ້” ດັ່ງນີ້ ແດ່;
ພິກຂຸ ທ. ! ເຂົາເມື່ອຕາມລະລຶກ ຍ່ອມຕາມຣະລຶກເຖິງ ຊຶ່ງ ວິນຍານ ນັ້ນແລ ວ່າ “ໃນອະດີຕກາລຍາວໄກ ເຮົາເປັນຜູ້ມີວິນຍານເຊັ່ນນີ້” ດັ່ງນີ້ ແດ່.
ພິກຂຸ ທ. ! ເປັນຫຍັງເຂົາຈຶ່ງກ່າວກັນວ່າ ຮູບ ? ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນຍ່ອມສະຫຼາຍ (ຣຸປປະຕິ) ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ຮູບ. ສະຫຼາຍເພາະອັນໃດ ?ສະຫຼາຍເພາະຄວາມເຢັນແດ່ ເພາະຄວາມຮ້ອນແດ່ ເພາະຄວາມຫິວແດ່ ເພາະຄວາມກະຫາຍແດ່ ເພາະການສັມຜັສກັບເຫຼືອກ ຍຸງ ລົມ ແດດ ແລະສັຕເລືອຄານແດ່. ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ຍ່ອມສະຫຼາຍເຫຕນັ້ນຈຶ່ງ ເອີ້ນວ່າ ຮູບ.
ພິກຂຸ ທ. ! ເປັນຫຍັງເຂົາຈຶ່ງກ່າວກັນວ່າ ເວທະນາ ? ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນອັນ (ບຸຄຄົລ) ຮູ້ສຶກໄດ້ (ເວທະຢະຕິ) ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງ ເອີ້ນວ່າ ເວທະນາ. ຮູ້ສຶກຊຶ່ງອັນໃດ ? ຮູ້ສຶກຊຶ່ງສຸຂແດ່ ຊຶ່ງທຸກຂ໌ແດ່ ຊຶ່ງອະທຸກຂະມະສຸຂະແດ່, ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ອັນບຸຄຄົລຮູ້ສຶກໄດ້ ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງ ເອີ້ນວ່າ ເວທະນາ.
ພິກຂຸ ທ. ! ເປັນຫຍັງເຂົາຈຶ່ງກ່າວກັນວ່າ ສັນຍາ ? ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ຍ່ອມໝາຍຮູ້ໄດ້ພ້ອມ (ສັນຊານາຕິ) ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ສັນຍາ. ໝາຍຮູ້ໄດ້ພ້ອມ ຊຶ່ງອັນໃດ ? ໝາຍຮູ້ໄດ້ພ້ອມ ຊຶ່ງສີຂຽວແດ່ ຊຶ່ງສີເຫຼືອງແດ່ ຊຶ່ງສີແດງແດ່ ຊຶ່ງສີຂາວແດ່. ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ຍ່ອມໝາຍຮູ້ໄດ້ພ້ອມ ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງ ເອີ້ນວ່າ ສັນຍາ.
ພິກຂຸ ທ. ! ເປັນຫຍັງເຂົາຈຶ່ງກ່າວກັນວ່າ ສັງຂາຣ ? ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ຍ່ອມປຸງແຕ່ງ (ອະພິສັງຂະໂຣນຕິ) ໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງ ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງ ເອີ້ນວ່າ ສັງຂາຣ. ປຸງແຕ່ງອັນໃດໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງ ? ປຸງແຕ່ງຮູບໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງໂດຍຄວາມເປັນຮູບ ປຸງແຕ່ງເວທະນາ ໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງໂດຍຄວາມເປັນເວທະນາ ປຸງແຕ່ງສັນຍາ ໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງໂດຍຄວາມເປັນສັນຍາ ປຸງແຕ່ງສັງຂາຣໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງໂດຍຄວາມເປັນສັງຂາຣ ປຸງແຕ່ງວິນຍານໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງໂດຍຄວາມເປັນ ວິນຍານ. ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ຍ່ອມປຸງແຕ່ງໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງ ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ສັງຂາຣ.
ພິກຂຸ ທ. ! ເປັນຫຍັງເຂົາຈຶ່ງກ່າວກັນວ່າ ວິນຍານ ? ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງ (ວິຊານາຕິ) ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ວິນຍານ. ຮູ້ແຈ້ງ ຊຶ່ງອັນໃດ ? ຮູ້ແຈ້ງຊຶ່ງຄວາມສົ້ມແດ່ ຊຶ່ງຄວາມຂົມແດ່ ຊຶ່ງຄວາມເຜັດຮ້ອນແດ່ ຊຶ່ງຄວາມຫວານແດ່ ຊຶ່ງຄວາມຂື່ນແດ່ ຊຶ່ງຄວາມບໍ່ຂື່ນແດ່ ຊຶ່ງຄວາມເຄັມແດ່ ຊຶ່ງຄວາມບໍ່ເຄັມແດ່. ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງ ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ວິນຍານ.
ພິກຂຸ ທ. ! ໃນຂັນທ໌ທັງຫ້ານັ້ນ ອະຣິຍະສາວົກ ຜູ້ມີການສະດັບ ຍ່ອມພິຈາຣະນາ ເຫັນໂດຍແຈ່ມແຈ້ງດັ່ງນີ້ວ່າ “ໃນກາລນີ້ ເຮົາຖືກຮູບຄ້ຽວກິນຢູ່, ແມ່ນວ່າໃນອະດີຕຕະກາລຍາວໄກ ເຮົາກໍຖືກຮູບຄ້ຽວກິນແລ້ວ ເໝືອນກັບທີ່ຖືກຮູບອັນເປັນປັຈຈຸບັນຄ້ຽວກິນຢູ່ ໃນກາລນີ້ເຊັ່ນໃດກໍເຊັ່ນນັ້ນ. ຖ້າເຮົາເພີດເພີນຕໍ່ຮູບໃນອະນາຄົຕ, ແມ່ນວ່າໃນອະນາຄົຕຍາວໄກ ເຮົາກໍຈະຖືກຮູບຄ້ຽວກິນ ເໝືອນກັບທີ່ເຮົາຖືກຮູບ ອັນເປັນປັຈຈຸບັນຄ້ຽວກິນຢູ່ ໃນກາລນີ້ເຊັ່ນໃດກໍເຊັ່ນນັ້ນ”. ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ພິຈາ ຣະນາເຫັນດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຜູ້ ບໍ່ເພັ່ງຕໍ່ຮູບ ອັນເປັນອະດີຕ ບໍ່ເພີດເພີນໃນຮູບອະນາຄົຕ ຍ່ອມເປັນຜູ້ ປະຕິບັຕ ເພື່ອເບື່ອໜ່າຍ ຄາຍກໍາໜັດ ດັບບໍ່ເຫຼືອແຫ່ງຮູບ ອັນເປັນປັຈຈຸບັນ.
(ໃນກໍລະນີ ແຫ່ງເວທະນາ ສັນຍາ ສັງຂາຣ ແລະວິນຍານ ກໍມີຂໍ້ຄວາມທີ່ຕຣັດໄວ້ເຊັ່ນດຽວກັນກັບ ໃນກໍລະນີແຫ່ງຮູບນີ້ທຸກປະການ ຕ່າງກັນແຕ່ຊື່ຂັນທ໌ເທົ່ານັ້ນ ແລ້ວຕຣັດຕໍ່ໄປວ່າ :-)
ພິກຂຸ ທ. ! ເຈົ້າຈະສໍາຄັນ ຄວາມຂໍ້ນີ້ວ່າແນວໃດ : ຮູບທ່ຽງຫຼືບໍ່ທ່ຽງ ? “ບໍ່ທ່ຽງ ຂ້ານ້ອຍ !” ສິ່ງໃດທີ່ບໍ່ທ່ຽງ ສິ່ງນັ້ນເປັນທຸກຂ໌ ຫຼືເປັນສຸຂໜໍ ? “ເປັນທຸກຂ໌ ຂ້ານ້ອຍ !” ສິ່ງໃດບໍ່ທ່ຽງ ເປັນທຸກຂ໌ ມີຄວາມແປປ່ຽນເປັນທັມມະດາ ຄວນຫຼືໜໍທີ່ຈະຕາມເຫັນສິ່ງນັ້ນວ່າ “ນັ້ນຂອງເຮົາ (ເອຕັງ ມະມະ) ນັ້ນເປັນເຮົາ (ເອໂສຫະມັສສະມິ) ນັ້ນເປັນອັຕຕາຂອງເຮົາ (ເອໂສ ເມ ອັຕຕາ)” ດັ່ງນີ້. “ບໍ່ຄວນເຫັນເຊັ່ນນັ້ນ ຂ້ານ້ອຍ !”
(ໃນກໍລະນີ ແຫ່ງເວທະນາ ສັນຍາ ສັງຂາຣ ແລະວິນຍານ ກໍໄດ້ຕຣັດຖາມ ແລະພິກຂຸທູນຕອບເຊັ່ນດຽວກັນກັບ ໃນກໍລະນີແຫ່ງຮູບທຸກປະການ ຕ່າງແຕ່ຊື່ຂັນທ໌ເທົ່ານັ້ນແລ້ວ ຕຣັດຕໍ່ໄປວ່າ :-)
ພິກຂຸ ທ. ! ເພາະເຫຕນັ້ນໃນເລື່ອງນີ້ ຮູບຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງ ທັງທີ່ເປັນອະດີຕ ອະນາຄົຕ ແລະປັຈຈຸບັນ ມີໃນພາຍໃນ ຫຼືພາຍນອກກໍຕາມ ຫຍາບຫຼືລະອຽດກໍຕາມ ຕໍ່າຊາມຫຼືປານີດກໍຕາມ ມີໃນທີ່ໄກຫຼືໃນທີ່ໃກ້ກໍຕາມ ຮູບທັງໝົດນັ້ນ ບຸຄຄົລ ຍ່ອມເຫັນດ້ວຍປັນຍາໂດຍຊອບ ຕາມທີ່ເປັນຈິງເຊັ່ນນີ້ວ່າ “ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຂອງເຮົາ (ເນຕັງ ມະມະ) ນັ້ນບໍ່ແມ່ນເປັນເຮົາ (ເນໂສຫະມັສສະມິ) ນັ້ນບໍ່ແມ່ນອັຕຕາຂອງເຮົາ (ນະ ເມໂສ ອັຕຕາ)” ດັ່ງນີ້. (ໃນກໍລະນີ ແຫ່ງເວທະນາ ສັນຍາ ສັງຂາຣ ແລະວິນຍານ ກໍມີຂໍ້ຄວາມທີ່ຕຣັດເຊັ່ນດຽວກັບ ໃນກໍລະນີແຫ່ງຮູບແລ້ວ ຕຣັດຕໍ່ໄປວ່າ:-)
ພິກຂຸ ທ. ! ອະຣິຍະສາວົກນີ້ ເຮົາກ່າວວ່າ ເຂົາຍ່ອມຫຍຸບ ຍ່ອມບໍ່ກໍ່; ຍ່ອມຂວ່າງຖິ້ມ ຍ່ອມບໍ່ຖືເອົາ, ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ເປັນກອງ; ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ມອດ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ລຸກວາບ.
ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ຍ່ອມຫຍຸບ ຍ່ອມບໍ່ກໍ່ຊຶ່ງອັນໃດ ? ເຂົາຍ່ອມຫຍຸບ ຍ່ອມບໍ່ກໍ່ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ.
ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ຍ່ອມຂ່ວາງຖິ້ມ ຍ່ອມບໍ່ຖືເອົາຊຶ່ງອັນໃດ ? ເຂົາຍ່ອມຂວ່າງຖິ້ມ ຍ່ອມບໍ່ຖືເອົາ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ.
ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ເປັນກອງຊຶ່ງອັນໃດ ? ເຂົາຍ່ອມເຮັດໃຫ້ຈັດກະຈາຍ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ເປັນກອງ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ.
ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ມອດ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ລຸກວາບ ຊຶ່ງອັນໃດ ? ເຂົາ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ມອດ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ລຸກວາບ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ.
ພິກຂຸ ທ. ! ອະຣິຍະສາວົກ ຜູ້ມີການສະດັບ ເມື່ອເຫັນຢູ່ເຊັ່ນນີ້ ຍ່ອມເບື່ອໜ່າຍແມ່ນໃນຮູບ ແມ່ນໃນເວທະນາ ແມ່ນໃນສັນຍາ ແມ່ນໃນສັງຂາຣ ແມ່ນໃນວິນຍານ. ເມື່ອເບື່ອໜ່າຍ ຍ່ອມຄາຍກໍາໜັດ, ເພາະຄວາມຄາຍກໍາໜັດ ຍ່ອມຫຼຸດພົ້ນ, ເມື່ອຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ຍ່ອມມີຍານຢັ່ງຮູ້ວ່າ ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ. ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງວ່າ “ຊາດດັບສິ້ນແລ້ວ ພຣົມມະຈັນຣຍ໌ໄດ້ຢູ່ຈົບແລ້ວ ກິດທີ່ຄວນເຮັດໄດ້ເຮັດສໍາເລັດແລ້ວ ກິດອື່ນທີ່ຈະຕ້ອງເຮັດເພື່ອຄວາມເປັນເຊັ່ນນີ້ ບໍ່ໄດ້ມີອີກ” ດັ່ງນີ້.
ພິກຂຸ ທ. ! ພິກຂຸນີ້ ເຮົາເອີ້ນວ່າ ບໍ່ກໍ່ຢູ່ ບໍ່ຫຍຸບຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າຫຍຸບແລ້ວດໍາລົງຢູ່; ບໍ່ຂວ່າງຖິ້ມຢູ່ ບໍ່ຖືເອົາຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າຂວ່າງຖິ້ມແລ້ວ ດໍາລົງຢູ່. ບໍ່ເຮັດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍຢູ່ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ເປັນກອງຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າ ເຮັດໃຫ້ກະຈັດ ກະຈາຍແລ້ວ ດໍາລົງຢູ່; ບໍ່ເຮັດໃຫ້ມອດຢູ່ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ລຸກວາບຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າເຮັດໃຫ້ມອດແລ້ວ ດໍາລົງຢູ່.
ພິກຂຸນັ້ນ ບໍ່ກໍ່ຢູ່ ບໍ່ຫຍຸບຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າຫຍຸບ ຊຶ່ງອັນໃດແລ້ວ ດຳລົງຢູ່ ? ເຂົາບໍ່ກໍ່ຢູ່ ບໍ່ຫຍຸບຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າຫຍຸບ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ ແລ້ວດໍາລົງຢູ່.
ພິກຂຸນັ້ນ ບໍ່ຂວ່າງຖິ້ມຢູ່ ບໍ່ຖືເອົາຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າຂວ່າງຖິ້ມ ຊຶ່ງອັນໃດແລ້ວດຳລົງຢູ່ ? ເຂົາບໍ່ຂວ່າງຖິ້ມຢູ່ ບໍ່ຖືເອົາຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າຂວ່າງຖິ້ມ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ ແລ້ວດໍາລົງຢູ່.
ພິກຂຸນັ້ນ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍຢູ່ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ເປັນກອງຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າເຮັດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍ ຊຶ່ງອັນໃດແລ້ວ ດໍາລົງຢູ່ ? ເຂົາບໍ່ເຮັດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍຢູ່ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ເປັນກອງຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າ ເຮັດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ ແລ້ວດໍາລົງຢູ່.
ພິກຂຸນັ້ນ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ມອດຢູ່ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ລຸກວາບຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າເຮັດໃຫ້ມອດ ຊຶ່ງອັນໃດແລ້ວ ດໍາລົງຢູ່ ? ເຂົາບໍ່ເຮັດໃຫ້ມອດຢູ່ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ລຸກວາບຢູ່ແຕ່ເປັນອັນວ່າ ເຮັດໃຫ້ມອດ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ ແລ້ວດໍາລົງຢູ່.
ພິກຂຸ ທ. ! ເທວະດາທັງຫຼາຍ ພ້ອມທັງອິນທາ ພຣົມ ແລະປະຊາບໍດີ ຍ່ອມນະມັດສະກາຣະພິກຂຸ ຜູ້ມີຈິຕຫຼຸດພົ້ນແລ້ວເຊັ່ນນີ້ ມາຈາກທີ່ໄກນັ້ນກ່າວວ່າ :-
“ຂ້າແຕ່ທ່ານບຸຣຸສອາຊາໄນ ! ຂ້າແຕ່ທ່ານບຸຣຸສຜູ້ສູງສຸດ ! ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນະມັດສະກາຣະທ່ານ ເພາະຂ້າພະເຈົ້າ ບໍ່ອາດຈະຮູ້ສິ່ງ ຊຶ່ງທ່ານອາໄສແລ້ວເພັ່ງຂອງທ່ານ” (“ນະໂມ ເຕປຸຣິສາຊະ ນະໂມ ເຕ ປຸຣິສຸຕຕະມະ ຢັສສະເຕ ນາພິຊາ ນາມະຢັມປິ ນິສສາຢະ ຊາຢະສີຕິຯ”) ດັ່ງນີ້.
(ເບິ່ງອະທິບາຍເພີ່ມເຕີມໃນເຫຼັ້ມນີ້ໜ້າ ໗໘໕)
- ຂັນທະ. ສັງ. ໑໗/໑໐໕-໑໑໐/໑໕໘-໑໖໔.
[ຂໍໃຫ້ຜູ້ສຶກສາ ສັງເກດໃຫ້ເຫັນ ວ່າປຸບເພນິວາສານຸສສະຕິຍານຕາມນັຍນີ້ ບໍ່ຂັດຕໍ່ຫຼັກມະຫາປະເທດ ແຫ່ງມະຫາປະຣິນິພພານສູຕ (ສຸຕເຕ ໂອສາເຣຕັພພັງ ວິນະເຢ ສັນທັດເສຕັພພັງ), ແລະບໍ່ມີລັກສະນະແຫ່ງສັສສະຕະທິຕຖິ ດັ່ງທີ່ກ່າວໄວ້ ໃນນິດເທສະແຫ່ງ ວິຊຊາສາມ ທົ່ວໆໄປ. ຂໍໃຫ້ນັກສຶກສາ ຈົ່ງພິຈາຣະນາເບິ່ງເປັນພິເສດດ້ວຍ]
ຄໍາອະທິບາຍ ຄວາມໝາຍຂອງຂັນທ໌ ໕ ຄໍາອະທິບາຍອາການແຫ່ງການພິຈາຣະນາ ຂອງຜູ້ກໍາລັງປະຕິບັຕ ຈົນເຖິງອາການຂອງຜູ້ປະຕິບັຕທີ່ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ
ພິກຂຸ ທ. ! ສະມະນະຫຼືພຣາມເຫຼົ່າໃດ ເມື່ອຕາມລະລຶກ ຍ່ອມຕາມລະລຶກເຖິງປຸບເພນິວາສະ ມີຢ່າງເປັນອະເນກ; ສະມະນະຫຼືພຣາມ ເຫຼົ່ານັ້ນທັງໝົດ ຍ່ອມຕາມລະລຶກເຖິງ ຊຶ່ງອຸປາທານຂັນທ໌ທັງຫ້າ ຫຼືຂັນທ໌ໃດຂັນທ໌ໜຶ່ງ ແຫ່ງອຸປາທານຂັນທ໌ ທັງຫ້ານັ້ນ. ຫ້າແນວໃດກັນໜໍ ? ຫ້າຄື :-
ພິກຂຸ ທ. ! ເຂົາເມື່ອຕາມລະລຶກ ຍ່ອມຕາມບະລຶກເຖິງ ຊຶ່ງ ຮູບ ນັ້ນແລ ວ່າ “ໃນອະດີຕກາລຍາວໄກ ເຮົາເປັນຜູ້ມີຮູບເຊັ່ນນີ້” ດັ່ງນີ້ ແດ່;
ພິກຂຸ ທ. ! ເຂົາເມື່ອຕາມລະລຶກ ຍ່ອມຕາມລະລຶກເຖິງ ຊຶ່ງ ເວທະນາ ນັ້ນແລ ວ່າ “ໃນອະດີຕກາລຍາວໄກ ເຮົາເປັນຜູ້ມີເວທະນາເຊັ່ນນີ້” ດັ່ງນີ້ ແດ່;
ພິກຂຸ ທ. ! ເຂົາເມື່ອຕາມລະລຶກ ຍ່ອມຕາມລະລຶກເຖິງ ຊຶ່ງ ສັນຍາ ນັ້ນແລ ວ່າ “ໃນອະດີຕກາລຍາວໄກ ເຮົາເປັນຜູ້ມີສັນຍາເຊັ່ນນີ້” ດັ່ງນີ້ ແດ່;
ພິກຂຸ ທ. ! ເຂົາເມື່ອຕາມລະລຶກ ຍ່ອມຕາມລະລຶກເຖິງ ຊຶ່ງ ສັງຂາຣ ນັ້ນແລ ວ່າ “ໃນອະດີຕກາລຍາວໄກ ເຮົາເປັນຜູ້ມີສັງຂາຣເຊັ່ນນີ້” ດັ່ງນີ້ ແດ່;
ພິກຂຸ ທ. ! ເຂົາເມື່ອຕາມລະລຶກ ຍ່ອມຕາມຣະລຶກເຖິງ ຊຶ່ງ ວິນຍານ ນັ້ນແລ ວ່າ “ໃນອະດີຕກາລຍາວໄກ ເຮົາເປັນຜູ້ມີວິນຍານເຊັ່ນນີ້” ດັ່ງນີ້ ແດ່.
ພິກຂຸ ທ. ! ເປັນຫຍັງເຂົາຈຶ່ງກ່າວກັນວ່າ ຮູບ ? ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນຍ່ອມສະຫຼາຍ (ຣຸປປະຕິ) ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ຮູບ. ສະຫຼາຍເພາະອັນໃດ ?ສະຫຼາຍເພາະຄວາມເຢັນແດ່ ເພາະຄວາມຮ້ອນແດ່ ເພາະຄວາມຫິວແດ່ ເພາະຄວາມກະຫາຍແດ່ ເພາະການສັມຜັສກັບເຫຼືອກ ຍຸງ ລົມ ແດດ ແລະສັຕເລືອຄານແດ່. ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ຍ່ອມສະຫຼາຍເຫຕນັ້ນຈຶ່ງ ເອີ້ນວ່າ ຮູບ.
ພິກຂຸ ທ. ! ເປັນຫຍັງເຂົາຈຶ່ງກ່າວກັນວ່າ ເວທະນາ ? ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນອັນ (ບຸຄຄົລ) ຮູ້ສຶກໄດ້ (ເວທະຢະຕິ) ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງ ເອີ້ນວ່າ ເວທະນາ. ຮູ້ສຶກຊຶ່ງອັນໃດ ? ຮູ້ສຶກຊຶ່ງສຸຂແດ່ ຊຶ່ງທຸກຂ໌ແດ່ ຊຶ່ງອະທຸກຂະມະສຸຂະແດ່, ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ອັນບຸຄຄົລຮູ້ສຶກໄດ້ ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງ ເອີ້ນວ່າ ເວທະນາ.
ພິກຂຸ ທ. ! ເປັນຫຍັງເຂົາຈຶ່ງກ່າວກັນວ່າ ສັນຍາ ? ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ຍ່ອມໝາຍຮູ້ໄດ້ພ້ອມ (ສັນຊານາຕິ) ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ສັນຍາ. ໝາຍຮູ້ໄດ້ພ້ອມ ຊຶ່ງອັນໃດ ? ໝາຍຮູ້ໄດ້ພ້ອມ ຊຶ່ງສີຂຽວແດ່ ຊຶ່ງສີເຫຼືອງແດ່ ຊຶ່ງສີແດງແດ່ ຊຶ່ງສີຂາວແດ່. ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ຍ່ອມໝາຍຮູ້ໄດ້ພ້ອມ ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງ ເອີ້ນວ່າ ສັນຍາ.
ພິກຂຸ ທ. ! ເປັນຫຍັງເຂົາຈຶ່ງກ່າວກັນວ່າ ສັງຂາຣ ? ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ຍ່ອມປຸງແຕ່ງ (ອະພິສັງຂະໂຣນຕິ) ໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງ ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງ ເອີ້ນວ່າ ສັງຂາຣ. ປຸງແຕ່ງອັນໃດໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງ ? ປຸງແຕ່ງຮູບໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງໂດຍຄວາມເປັນຮູບ ປຸງແຕ່ງເວທະນາ ໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງໂດຍຄວາມເປັນເວທະນາ ປຸງແຕ່ງສັນຍາ ໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງໂດຍຄວາມເປັນສັນຍາ ປຸງແຕ່ງສັງຂາຣໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງໂດຍຄວາມເປັນສັງຂາຣ ປຸງແຕ່ງວິນຍານໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງໂດຍຄວາມເປັນ ວິນຍານ. ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ຍ່ອມປຸງແຕ່ງໃຫ້ເປັນຂອງປຸງແຕ່ງ ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ສັງຂາຣ.
ພິກຂຸ ທ. ! ເປັນຫຍັງເຂົາຈຶ່ງກ່າວກັນວ່າ ວິນຍານ ? ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງ (ວິຊານາຕິ) ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ວິນຍານ. ຮູ້ແຈ້ງ ຊຶ່ງອັນໃດ ? ຮູ້ແຈ້ງຊຶ່ງຄວາມສົ້ມແດ່ ຊຶ່ງຄວາມຂົມແດ່ ຊຶ່ງຄວາມເຜັດຮ້ອນແດ່ ຊຶ່ງຄວາມຫວານແດ່ ຊຶ່ງຄວາມຂື່ນແດ່ ຊຶ່ງຄວາມບໍ່ຂື່ນແດ່ ຊຶ່ງຄວາມເຄັມແດ່ ຊຶ່ງຄວາມບໍ່ເຄັມແດ່. ພິກຂຸ ທ. ! ທັມມະຊາດນັ້ນ ຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງ ເຫຕນັ້ນຈຶ່ງເອີ້ນວ່າ ວິນຍານ.
ພິກຂຸ ທ. ! ໃນຂັນທ໌ທັງຫ້ານັ້ນ ອະຣິຍະສາວົກ ຜູ້ມີການສະດັບ ຍ່ອມພິຈາຣະນາ ເຫັນໂດຍແຈ່ມແຈ້ງດັ່ງນີ້ວ່າ “ໃນກາລນີ້ ເຮົາຖືກຮູບຄ້ຽວກິນຢູ່, ແມ່ນວ່າໃນອະດີຕຕະກາລຍາວໄກ ເຮົາກໍຖືກຮູບຄ້ຽວກິນແລ້ວ ເໝືອນກັບທີ່ຖືກຮູບອັນເປັນປັຈຈຸບັນຄ້ຽວກິນຢູ່ ໃນກາລນີ້ເຊັ່ນໃດກໍເຊັ່ນນັ້ນ. ຖ້າເຮົາເພີດເພີນຕໍ່ຮູບໃນອະນາຄົຕ, ແມ່ນວ່າໃນອະນາຄົຕຍາວໄກ ເຮົາກໍຈະຖືກຮູບຄ້ຽວກິນ ເໝືອນກັບທີ່ເຮົາຖືກຮູບ ອັນເປັນປັຈຈຸບັນຄ້ຽວກິນຢູ່ ໃນກາລນີ້ເຊັ່ນໃດກໍເຊັ່ນນັ້ນ”. ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ພິຈາ ຣະນາເຫັນດັ່ງນີ້ແລ້ວ ຍ່ອມເປັນຜູ້ ບໍ່ເພັ່ງຕໍ່ຮູບ ອັນເປັນອະດີຕ ບໍ່ເພີດເພີນໃນຮູບອະນາຄົຕ ຍ່ອມເປັນຜູ້ ປະຕິບັຕ ເພື່ອເບື່ອໜ່າຍ ຄາຍກໍາໜັດ ດັບບໍ່ເຫຼືອແຫ່ງຮູບ ອັນເປັນປັຈຈຸບັນ.
(ໃນກໍລະນີ ແຫ່ງເວທະນາ ສັນຍາ ສັງຂາຣ ແລະວິນຍານ ກໍມີຂໍ້ຄວາມທີ່ຕຣັດໄວ້ເຊັ່ນດຽວກັນກັບ ໃນກໍລະນີແຫ່ງຮູບນີ້ທຸກປະການ ຕ່າງກັນແຕ່ຊື່ຂັນທ໌ເທົ່ານັ້ນ ແລ້ວຕຣັດຕໍ່ໄປວ່າ :-)
ພິກຂຸ ທ. ! ເຈົ້າຈະສໍາຄັນ ຄວາມຂໍ້ນີ້ວ່າແນວໃດ : ຮູບທ່ຽງຫຼືບໍ່ທ່ຽງ ? “ບໍ່ທ່ຽງ ຂ້ານ້ອຍ !” ສິ່ງໃດທີ່ບໍ່ທ່ຽງ ສິ່ງນັ້ນເປັນທຸກຂ໌ ຫຼືເປັນສຸຂໜໍ ? “ເປັນທຸກຂ໌ ຂ້ານ້ອຍ !” ສິ່ງໃດບໍ່ທ່ຽງ ເປັນທຸກຂ໌ ມີຄວາມແປປ່ຽນເປັນທັມມະດາ ຄວນຫຼືໜໍທີ່ຈະຕາມເຫັນສິ່ງນັ້ນວ່າ “ນັ້ນຂອງເຮົາ (ເອຕັງ ມະມະ) ນັ້ນເປັນເຮົາ (ເອໂສຫະມັສສະມິ) ນັ້ນເປັນອັຕຕາຂອງເຮົາ (ເອໂສ ເມ ອັຕຕາ)” ດັ່ງນີ້. “ບໍ່ຄວນເຫັນເຊັ່ນນັ້ນ ຂ້ານ້ອຍ !”
(ໃນກໍລະນີ ແຫ່ງເວທະນາ ສັນຍາ ສັງຂາຣ ແລະວິນຍານ ກໍໄດ້ຕຣັດຖາມ ແລະພິກຂຸທູນຕອບເຊັ່ນດຽວກັນກັບ ໃນກໍລະນີແຫ່ງຮູບທຸກປະການ ຕ່າງແຕ່ຊື່ຂັນທ໌ເທົ່ານັ້ນແລ້ວ ຕຣັດຕໍ່ໄປວ່າ :-)
ພິກຂຸ ທ. ! ເພາະເຫຕນັ້ນໃນເລື່ອງນີ້ ຮູບຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງ ທັງທີ່ເປັນອະດີຕ ອະນາຄົຕ ແລະປັຈຈຸບັນ ມີໃນພາຍໃນ ຫຼືພາຍນອກກໍຕາມ ຫຍາບຫຼືລະອຽດກໍຕາມ ຕໍ່າຊາມຫຼືປານີດກໍຕາມ ມີໃນທີ່ໄກຫຼືໃນທີ່ໃກ້ກໍຕາມ ຮູບທັງໝົດນັ້ນ ບຸຄຄົລ ຍ່ອມເຫັນດ້ວຍປັນຍາໂດຍຊອບ ຕາມທີ່ເປັນຈິງເຊັ່ນນີ້ວ່າ “ນັ້ນບໍ່ແມ່ນຂອງເຮົາ (ເນຕັງ ມະມະ) ນັ້ນບໍ່ແມ່ນເປັນເຮົາ (ເນໂສຫະມັສສະມິ) ນັ້ນບໍ່ແມ່ນອັຕຕາຂອງເຮົາ (ນະ ເມໂສ ອັຕຕາ)” ດັ່ງນີ້. (ໃນກໍລະນີ ແຫ່ງເວທະນາ ສັນຍາ ສັງຂາຣ ແລະວິນຍານ ກໍມີຂໍ້ຄວາມທີ່ຕຣັດເຊັ່ນດຽວກັບ ໃນກໍລະນີແຫ່ງຮູບແລ້ວ ຕຣັດຕໍ່ໄປວ່າ:-)
ພິກຂຸ ທ. ! ອະຣິຍະສາວົກນີ້ ເຮົາກ່າວວ່າ ເຂົາຍ່ອມຫຍຸບ ຍ່ອມບໍ່ກໍ່; ຍ່ອມຂວ່າງຖິ້ມ ຍ່ອມບໍ່ຖືເອົາ, ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ເປັນກອງ; ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ມອດ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ລຸກວາບ.
ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ຍ່ອມຫຍຸບ ຍ່ອມບໍ່ກໍ່ຊຶ່ງອັນໃດ ? ເຂົາຍ່ອມຫຍຸບ ຍ່ອມບໍ່ກໍ່ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ.
ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ຍ່ອມຂ່ວາງຖິ້ມ ຍ່ອມບໍ່ຖືເອົາຊຶ່ງອັນໃດ ? ເຂົາຍ່ອມຂວ່າງຖິ້ມ ຍ່ອມບໍ່ຖືເອົາ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ.
ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ເປັນກອງຊຶ່ງອັນໃດ ? ເຂົາຍ່ອມເຮັດໃຫ້ຈັດກະຈາຍ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ເປັນກອງ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ.
ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ມອດ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ລຸກວາບ ຊຶ່ງອັນໃດ ? ເຂົາ ຍ່ອມເຮັດໃຫ້ມອດ ຍ່ອມບໍ່ເຮັດໃຫ້ລຸກວາບ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ.
ພິກຂຸ ທ. ! ອະຣິຍະສາວົກ ຜູ້ມີການສະດັບ ເມື່ອເຫັນຢູ່ເຊັ່ນນີ້ ຍ່ອມເບື່ອໜ່າຍແມ່ນໃນຮູບ ແມ່ນໃນເວທະນາ ແມ່ນໃນສັນຍາ ແມ່ນໃນສັງຂາຣ ແມ່ນໃນວິນຍານ. ເມື່ອເບື່ອໜ່າຍ ຍ່ອມຄາຍກໍາໜັດ, ເພາະຄວາມຄາຍກໍາໜັດ ຍ່ອມຫຼຸດພົ້ນ, ເມື່ອຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ ຍ່ອມມີຍານຢັ່ງຮູ້ວ່າ ຫຼຸດພົ້ນແລ້ວ. ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງວ່າ “ຊາດດັບສິ້ນແລ້ວ ພຣົມມະຈັນຣຍ໌ໄດ້ຢູ່ຈົບແລ້ວ ກິດທີ່ຄວນເຮັດໄດ້ເຮັດສໍາເລັດແລ້ວ ກິດອື່ນທີ່ຈະຕ້ອງເຮັດເພື່ອຄວາມເປັນເຊັ່ນນີ້ ບໍ່ໄດ້ມີອີກ” ດັ່ງນີ້.
ພິກຂຸ ທ. ! ພິກຂຸນີ້ ເຮົາເອີ້ນວ່າ ບໍ່ກໍ່ຢູ່ ບໍ່ຫຍຸບຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າຫຍຸບແລ້ວດໍາລົງຢູ່; ບໍ່ຂວ່າງຖິ້ມຢູ່ ບໍ່ຖືເອົາຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າຂວ່າງຖິ້ມແລ້ວ ດໍາລົງຢູ່. ບໍ່ເຮັດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍຢູ່ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ເປັນກອງຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າ ເຮັດໃຫ້ກະຈັດ ກະຈາຍແລ້ວ ດໍາລົງຢູ່; ບໍ່ເຮັດໃຫ້ມອດຢູ່ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ລຸກວາບຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າເຮັດໃຫ້ມອດແລ້ວ ດໍາລົງຢູ່.
ພິກຂຸນັ້ນ ບໍ່ກໍ່ຢູ່ ບໍ່ຫຍຸບຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າຫຍຸບ ຊຶ່ງອັນໃດແລ້ວ ດຳລົງຢູ່ ? ເຂົາບໍ່ກໍ່ຢູ່ ບໍ່ຫຍຸບຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າຫຍຸບ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ ແລ້ວດໍາລົງຢູ່.
ພິກຂຸນັ້ນ ບໍ່ຂວ່າງຖິ້ມຢູ່ ບໍ່ຖືເອົາຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າຂວ່າງຖິ້ມ ຊຶ່ງອັນໃດແລ້ວດຳລົງຢູ່ ? ເຂົາບໍ່ຂວ່າງຖິ້ມຢູ່ ບໍ່ຖືເອົາຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າຂວ່າງຖິ້ມ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ ແລ້ວດໍາລົງຢູ່.
ພິກຂຸນັ້ນ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍຢູ່ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ເປັນກອງຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າເຮັດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍ ຊຶ່ງອັນໃດແລ້ວ ດໍາລົງຢູ່ ? ເຂົາບໍ່ເຮັດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍຢູ່ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ເປັນກອງຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າ ເຮັດໃຫ້ກະຈັດກະຈາຍ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ ແລ້ວດໍາລົງຢູ່.
ພິກຂຸນັ້ນ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ມອດຢູ່ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ລຸກວາບຢູ່ ແຕ່ເປັນອັນວ່າເຮັດໃຫ້ມອດ ຊຶ່ງອັນໃດແລ້ວ ດໍາລົງຢູ່ ? ເຂົາບໍ່ເຮັດໃຫ້ມອດຢູ່ ບໍ່ເຮັດໃຫ້ລຸກວາບຢູ່ແຕ່ເປັນອັນວ່າ ເຮັດໃຫ້ມອດ ຊຶ່ງຮູບ ຊຶ່ງເວທະນາ ຊຶ່ງສັນຍາ ຊຶ່ງສັງຂາຣ ຊຶ່ງວິນຍານ ແລ້ວດໍາລົງຢູ່.
ພິກຂຸ ທ. ! ເທວະດາທັງຫຼາຍ ພ້ອມທັງອິນທາ ພຣົມ ແລະປະຊາບໍດີ ຍ່ອມນະມັດສະກາຣະພິກຂຸ ຜູ້ມີຈິຕຫຼຸດພົ້ນແລ້ວເຊັ່ນນີ້ ມາຈາກທີ່ໄກນັ້ນກ່າວວ່າ :-
“ຂ້າແຕ່ທ່ານບຸຣຸສອາຊາໄນ ! ຂ້າແຕ່ທ່ານບຸຣຸສຜູ້ສູງສຸດ ! ຂ້າພະເຈົ້າຂໍນະມັດສະກາຣະທ່ານ ເພາະຂ້າພະເຈົ້າ ບໍ່ອາດຈະຮູ້ສິ່ງ ຊຶ່ງທ່ານອາໄສແລ້ວເພັ່ງຂອງທ່ານ” (“ນະໂມ ເຕປຸຣິສາຊະ ນະໂມ ເຕ ປຸຣິສຸຕຕະມະ ຢັສສະເຕ ນາພິຊາ ນາມະຢັມປິ ນິສສາຢະ ຊາຢະສີຕິຯ”) ດັ່ງນີ້.
(ເບິ່ງອະທິບາຍເພີ່ມເຕີມໃນເຫຼັ້ມນີ້ໜ້າ ໗໘໕)
- ຂັນທະ. ສັງ. ໑໗/໑໐໕-໑໑໐/໑໕໘-໑໖໔.
[ຂໍໃຫ້ຜູ້ສຶກສາ ສັງເກດໃຫ້ເຫັນ ວ່າປຸບເພນິວາສານຸສສະຕິຍານຕາມນັຍນີ້ ບໍ່ຂັດຕໍ່ຫຼັກມະຫາປະເທດ ແຫ່ງມະຫາປະຣິນິພພານສູຕ (ສຸຕເຕ ໂອສາເຣຕັພພັງ ວິນະເຢ ສັນທັດເສຕັພພັງ), ແລະບໍ່ມີລັກສະນະແຫ່ງສັສສະຕະທິຕຖິ ດັ່ງທີ່ກ່າວໄວ້ ໃນນິດເທສະແຫ່ງ ວິຊຊາສາມ ທົ່ວໆໄປ. ຂໍໃຫ້ນັກສຶກສາ ຈົ່ງພິຈາຣະນາເບິ່ງເປັນພິເສດດ້ວຍ]