ພຣະສູດ 
ຖືກໃຈ 
ປື້ມ 
Video 
ປະຕິທິນ 
ພຣະທັມ 
ຕິດຕໍ່ ລາຍລະອຽດທີ່ຄວນສຶກສາກ່ຽວກັບກາມ
ສັງໂຍດ
(ເລື່ອງຄວນເບິ່ງປະກອບໃນ ອະຣິຍະ.ໂອ. ປາຍໜ້າ ໑໑໙໖ ແລະ ໃນປະຕິຈຈ.ໂອ. ໜ້າ ໓໒໔)
ພິກຂຸ ທ. ! ທີ່ເຮົາກ່າວວ່າ “ກາມ ນິທານສາພາວະແຫ່ງກາມ ເວມັຕຕະຕາແຫ່ງກາມ ວິບາກແຫ່ງກາມ ນິໂຣດແຫ່ງກາມ ປະຕິປະທາໃຫ້ເຖິງຊຶ່ງນິໂຣດແຫ່ງກາມ ເປັນສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ແຈ້ງ” ນັ້ນເຮົາກ່າວໝາຍເຖິງກາມເຍື່ອງໃດກັນໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. ! ກາມະຄຸນ ໕ ຢ່າງເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຮູບ ທັງຫຼາຍ ອັນຈະຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຈັກຂຸ....ສຽງ ທັງຫຼາຍ ອັນຈະຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍໂສຕະ....ກິ່ນ ທັງຫຼາຍ ອັນຈະຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຄານະ.... ຣົສ ທັງຫຼາຍ ອັນຈະຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຊິວຫາ....ໂຜດຖັບພະ ທັງຫຼາຍ ອັນຈະຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍກາຍ ອັນເປັນສິ່ງທີ່ໜ້າປາຖະໜາ ໜ້າຮັກໃຄ່ ໜ້າພໍໃຈ ມີລັກສະນະອັນໜ້າຮັກ ເປັນທີ່ເຂົ້າໄປຕັ້ງອາໄສແຫ່ງຄວາມໃຄ່ ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມກໍາໜັດມີຢູ່, ພິກຂຸ ທ. ! ອາຣົມ ໕ ຢ່າງເຫຼົ່ານີ້ ຫາກແມ່ນກາມກໍບໍ່; ຫ້າຢ່າງເຫຼົ່ານີ້ ເອີ້ນກັນ ໃນອະຣິຍະວິນັຍວ່າ ກາມະຄຸນ.
(ຄາຖາຈໍາກັດຄວາມຕອນນີ້)
ຄວາມກໍາໜັດ ໄປຕາມອໍານາດຄວາມຕຶກຕອງ (ສັງກັປປະຣາຄະ)
ນັ້ນແຫຼະຄື ກາມ ຂອງຄົນເຮົາ; ອາຣົມອັນວິຈິຕທັງຫຼາຍ ໃນໂລກ
ນັ້ນຫາກແມ່ນກາມກໍບໍ່; ຄວາມກໍາໜັດໄປຕາມອໍານາດຄວາມຕຶກຕອງ
ນັ້ນແຫຼະ ຄື ກາມຂອງຄົນເຮົາ; ອາຣົມອັນວິຈິຕ ກໍມີຢູ່ໃນໂລກ
ຕາມປະສາຂອງມັນເທົ່ານັ້ນ; ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາ ຈຶ່ງນໍາອອກເສຍຊຶ່ງ
ສັນທະ ໃນອາຣົມ ອັນວິຈິຕເຫຼົ່ານັ້ນ ດັ່ງນີ້.
ພິກຂຸ ທ. ! ນິທານສັມພະວະ (ເຫຕເປັນແດນເກີດ) ແຫ່ງກາມ ເປັນແນວໃດໜໍ ?
ນິທານສັມພະວະແຫ່ງກາມ ຄື ຜັສສະ.
ພິກຂຸ ທ. ! ເວມັຕຕະຕາ (ປະມານຕ່າງໆ) ແຫ່ງກາມ ເປັນແນວໃດໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. ! ເວມັຕຕະຕາ ແຫ່ງກາມ໑ ຄືຄວາມໃຄ່ (ກາມ) ໃນຣູປາຣົມ ກໍເຍື່ອງໜຶ່ງໆ, ຄວາມໃຄ່ໃນສັດທາຣົມ ກໍເຍື່ອງໜຶ່ງໆ, ຄວາມໃຄ່ໃນຄັນທາຣົມ ກໍເຍື່ອງໜຶ່ງໆ, ຄວາມໃຄ່ໃນຣະສາຣົມ ກໍເຍື່ອງໜຶ່ງໆ, ຄວາມໃຄ່ໃນໂຜດຖັບພາຣົມ ກໍເຍື່ອງໜຶ່ງໆ; ພິກຂຸ ທ. ! ນີ້ເຮົາເອີ້ນວ່າ ເວມັຕຕະຕາແຫ່ງກາມ.
ພິກຂຸ ທ. ! ວິບາກແຫ່ງກາມ ເປັນແນວໃດໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. ! ບຸຄຄົລໃຄ່ຢູ່ຊຶ່ງອາຣົມ (ແຫ່ງກາມ) ໃດ ເຂົາເຮັດອັຕຕະພາບ ອັນເກີດຈາກກາມນັ້ນໆ ໃຫ້ເກີດຂຶ້ນ໒ ເປັນອັຕຕະພາບ ມີສ່ວນແຫ່ງບຸນຍ໌ກໍດີ ມີສ່ວນແຫ່ງອະບຸນຍ໌ກໍດີ; ພິກຂຸ ທ. ! ນີ້ເຮົາ ເອີ້ນວ່າ ວິບາກແຫ່ງກາມ.
ພິກຂຸ ທ. ! ນິໂຣດ (ຄວາມດັບ) ແຫ່ງກາມ ເປັນແນວໃດໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. !ນິໂຣດແຫ່ງກາມ ຍ່ອມມີເພາະນິໂຣດແຫ່ງ ຜັສສະ. ອະຣິຍະອັຕຖັງຄິກະມັຄຄະນີ້ນັ້ນແລ ເປັນປະຕິປະທາໃຫ້ເຖິງຊຶ່ງນິໂຣດແຫ່ງກາມ;
໑. ໃຫ້ສັງເກດ ວ່າໃນເລື່ອງຂອງກາມນັ້ນ ບໍ່ມີສ່ວນຂອງທັມມາຮົມ ມີແຕ່ສະເພາະອາຍະຕະນະ ໕ ໃນສ່ວນ
ຂອງກາຍເທົ່ານັ້ນ ຫຼືກຸ່ມ ຂອງ ດິນ ນໍ້າ ລົມ ໄຟ
໒. ຂໍ້ຄວາມນີ້ ໃຊ້ໄດ້ທັງພາສາຄົນ ແລະພາສາທັມ: ພາສາຄົນ ກໍຄືເກີດໃໝ່ຫຼັງຈາກຕາຍແລ້ວ ດັ່ງທີ່ຮູ້ກັນຢູ່; ຖ້າເປັນພາສາທັມ ກໍຄືຈິຕທີ່ຄອງອັຕຕາພາບ ປັຈຈຸບັນຂອງເຂົານັ້ນ ເກີດປ່ຽນເປັນບຸນຍ໌ຫຼືບາບຕາມສົມຄວນ ແກ່ອຸປາທານທີ່ເກີດຂຶ້ນຈາກຄວາມໃຄ່ນັ້ນໆ ໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ຕ້ອງຕາຍ; ທັງນີ້ກໍເປັນໄປໄດ້ທັງສອງກໍລະນີ ຊຶ່ງຈະເກີດຕໍ່ເນື່ອງກັນ ຖ້າຮ່າງກາຍແຕກດັບ ຂະນະນັ້ນອັຕຕະພາບໃໝ່ຕໍ່ໄປຂອງເຂົາ ກໍຈະເປັນຕາມຈິຕສຸດທ້າຍ ທີ່ພໍໃຈຢູ່ຊຶ່ງອາຣົມໃດ ອັນເປັນສຸຄະຕິ (ບຸນຍ໌ ) ຫຼືທຸຄະຕິ (ອະບຸນຍ໌) ໃນຂະນະນັ້ນນັ້ນເອງ ແຕ່ຖ້າຮ່າງກາຍຍັງບໍ່ແຕກດັບ ຈິຕກໍຈະທຳງານເກີດດັບ ໃນອາຣົມຕ່າງໆ ເປັນວັຕຕະພາຍໃນຈິຕ ຕໍ່ໄປເລື້ອຍໆ.
ປະຕິປະທານັ້ນໄດ້ແກ່ ສັມມາທິຕຖິ ສັມມາສັງກັບປະ ສັມມາວາຈາ ສັມມາກັມມັນຕະ ສັມມາອາຊີວະ ສັມມາວາຢາມະ ສັມມາສະຕິ ສັມມາສະມາທິ.
ພິກຂຸ ທ. ! ໃນກາລໃດແລ ອະຣິຍະສາວົກ ຍ່ອມຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ຊຶ່ງກາມເຊັ່ນນີ້, ຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ຊຶ່ງນິທານສັມພາວະແຫ່ງກາມເຊັ່ນນີ້, ຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ຊຶ່ງເວມັຕຈະຕາແຫ່ງກາມເຊັ່ນນີ້, ຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ຊຶ່ງວິບາກແຫ່ງກາມເຊັ່ນນີ້, ຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ຊຶ່ງນິໂຣດແຫ່ງກາມເຊັ່ນນີ້, ຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ຊຶ່ງປະຕິປະທາໃຫ້ເຖິງ ຊຶ່ງນິໂຣດແຫ່ງກາມເຊັ່ນນີ້; ໃນກາລນັ້ນ ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ຍ່ອມຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ຊຶ່ງພຣົມມະຈັນຣຍ໌ນີ້ ອັນເປັນເຄື່ອງເຈາະແທງກິເລສ ວ່າເປັນນິໂຣດແຫ່ງກາມ.
- ສັກກ. ອ. ໒໒/໔໕໗-໔໖໐/໓໓໔.
ພິກຂຸ ທ. ! ທີ່ເຮົາກ່າວວ່າ “ກາມ ນິທານສາພາວະແຫ່ງກາມ ເວມັຕຕະຕາແຫ່ງກາມ ວິບາກແຫ່ງກາມ ນິໂຣດແຫ່ງກາມ ປະຕິປະທາໃຫ້ເຖິງຊຶ່ງນິໂຣດແຫ່ງກາມ ເປັນສິ່ງທີ່ຄວນຮູ້ແຈ້ງ” ນັ້ນເຮົາກ່າວໝາຍເຖິງກາມເຍື່ອງໃດກັນໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. ! ກາມະຄຸນ ໕ ຢ່າງເຫຼົ່ານີ້ ຄື ຮູບ ທັງຫຼາຍ ອັນຈະຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຈັກຂຸ....ສຽງ ທັງຫຼາຍ ອັນຈະຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍໂສຕະ....ກິ່ນ ທັງຫຼາຍ ອັນຈະຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຄານະ.... ຣົສ ທັງຫຼາຍ ອັນຈະຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍຊິວຫາ....ໂຜດຖັບພະ ທັງຫຼາຍ ອັນຈະຍ່ອມຮູ້ແຈ້ງໄດ້ດ້ວຍກາຍ ອັນເປັນສິ່ງທີ່ໜ້າປາຖະໜາ ໜ້າຮັກໃຄ່ ໜ້າພໍໃຈ ມີລັກສະນະອັນໜ້າຮັກ ເປັນທີ່ເຂົ້າໄປຕັ້ງອາໄສແຫ່ງຄວາມໃຄ່ ເປັນທີ່ຕັ້ງແຫ່ງຄວາມກໍາໜັດມີຢູ່, ພິກຂຸ ທ. ! ອາຣົມ ໕ ຢ່າງເຫຼົ່ານີ້ ຫາກແມ່ນກາມກໍບໍ່; ຫ້າຢ່າງເຫຼົ່ານີ້ ເອີ້ນກັນ ໃນອະຣິຍະວິນັຍວ່າ ກາມະຄຸນ.
(ຄາຖາຈໍາກັດຄວາມຕອນນີ້)
ຄວາມກໍາໜັດ ໄປຕາມອໍານາດຄວາມຕຶກຕອງ (ສັງກັປປະຣາຄະ)
ນັ້ນແຫຼະຄື ກາມ ຂອງຄົນເຮົາ; ອາຣົມອັນວິຈິຕທັງຫຼາຍ ໃນໂລກ
ນັ້ນຫາກແມ່ນກາມກໍບໍ່; ຄວາມກໍາໜັດໄປຕາມອໍານາດຄວາມຕຶກຕອງ
ນັ້ນແຫຼະ ຄື ກາມຂອງຄົນເຮົາ; ອາຣົມອັນວິຈິຕ ກໍມີຢູ່ໃນໂລກ
ຕາມປະສາຂອງມັນເທົ່ານັ້ນ; ດັ່ງນັ້ນ ຜູ້ມີປັນຍາ ຈຶ່ງນໍາອອກເສຍຊຶ່ງ
ສັນທະ ໃນອາຣົມ ອັນວິຈິຕເຫຼົ່ານັ້ນ ດັ່ງນີ້.
ພິກຂຸ ທ. ! ນິທານສັມພະວະ (ເຫຕເປັນແດນເກີດ) ແຫ່ງກາມ ເປັນແນວໃດໜໍ ?
ນິທານສັມພະວະແຫ່ງກາມ ຄື ຜັສສະ.
ພິກຂຸ ທ. ! ເວມັຕຕະຕາ (ປະມານຕ່າງໆ) ແຫ່ງກາມ ເປັນແນວໃດໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. ! ເວມັຕຕະຕາ ແຫ່ງກາມ໑ ຄືຄວາມໃຄ່ (ກາມ) ໃນຣູປາຣົມ ກໍເຍື່ອງໜຶ່ງໆ, ຄວາມໃຄ່ໃນສັດທາຣົມ ກໍເຍື່ອງໜຶ່ງໆ, ຄວາມໃຄ່ໃນຄັນທາຣົມ ກໍເຍື່ອງໜຶ່ງໆ, ຄວາມໃຄ່ໃນຣະສາຣົມ ກໍເຍື່ອງໜຶ່ງໆ, ຄວາມໃຄ່ໃນໂຜດຖັບພາຣົມ ກໍເຍື່ອງໜຶ່ງໆ; ພິກຂຸ ທ. ! ນີ້ເຮົາເອີ້ນວ່າ ເວມັຕຕະຕາແຫ່ງກາມ.
ພິກຂຸ ທ. ! ວິບາກແຫ່ງກາມ ເປັນແນວໃດໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. ! ບຸຄຄົລໃຄ່ຢູ່ຊຶ່ງອາຣົມ (ແຫ່ງກາມ) ໃດ ເຂົາເຮັດອັຕຕະພາບ ອັນເກີດຈາກກາມນັ້ນໆ ໃຫ້ເກີດຂຶ້ນ໒ ເປັນອັຕຕະພາບ ມີສ່ວນແຫ່ງບຸນຍ໌ກໍດີ ມີສ່ວນແຫ່ງອະບຸນຍ໌ກໍດີ; ພິກຂຸ ທ. ! ນີ້ເຮົາ ເອີ້ນວ່າ ວິບາກແຫ່ງກາມ.
ພິກຂຸ ທ. ! ນິໂຣດ (ຄວາມດັບ) ແຫ່ງກາມ ເປັນແນວໃດໜໍ ? ພິກຂຸ ທ. !ນິໂຣດແຫ່ງກາມ ຍ່ອມມີເພາະນິໂຣດແຫ່ງ ຜັສສະ. ອະຣິຍະອັຕຖັງຄິກະມັຄຄະນີ້ນັ້ນແລ ເປັນປະຕິປະທາໃຫ້ເຖິງຊຶ່ງນິໂຣດແຫ່ງກາມ;
໑. ໃຫ້ສັງເກດ ວ່າໃນເລື່ອງຂອງກາມນັ້ນ ບໍ່ມີສ່ວນຂອງທັມມາຮົມ ມີແຕ່ສະເພາະອາຍະຕະນະ ໕ ໃນສ່ວນ
ຂອງກາຍເທົ່ານັ້ນ ຫຼືກຸ່ມ ຂອງ ດິນ ນໍ້າ ລົມ ໄຟ
໒. ຂໍ້ຄວາມນີ້ ໃຊ້ໄດ້ທັງພາສາຄົນ ແລະພາສາທັມ: ພາສາຄົນ ກໍຄືເກີດໃໝ່ຫຼັງຈາກຕາຍແລ້ວ ດັ່ງທີ່ຮູ້ກັນຢູ່; ຖ້າເປັນພາສາທັມ ກໍຄືຈິຕທີ່ຄອງອັຕຕາພາບ ປັຈຈຸບັນຂອງເຂົານັ້ນ ເກີດປ່ຽນເປັນບຸນຍ໌ຫຼືບາບຕາມສົມຄວນ ແກ່ອຸປາທານທີ່ເກີດຂຶ້ນຈາກຄວາມໃຄ່ນັ້ນໆ ໂດຍທີ່ຍັງບໍ່ຕ້ອງຕາຍ; ທັງນີ້ກໍເປັນໄປໄດ້ທັງສອງກໍລະນີ ຊຶ່ງຈະເກີດຕໍ່ເນື່ອງກັນ ຖ້າຮ່າງກາຍແຕກດັບ ຂະນະນັ້ນອັຕຕະພາບໃໝ່ຕໍ່ໄປຂອງເຂົາ ກໍຈະເປັນຕາມຈິຕສຸດທ້າຍ ທີ່ພໍໃຈຢູ່ຊຶ່ງອາຣົມໃດ ອັນເປັນສຸຄະຕິ (ບຸນຍ໌ ) ຫຼືທຸຄະຕິ (ອະບຸນຍ໌) ໃນຂະນະນັ້ນນັ້ນເອງ ແຕ່ຖ້າຮ່າງກາຍຍັງບໍ່ແຕກດັບ ຈິຕກໍຈະທຳງານເກີດດັບ ໃນອາຣົມຕ່າງໆ ເປັນວັຕຕະພາຍໃນຈິຕ ຕໍ່ໄປເລື້ອຍໆ.
ປະຕິປະທານັ້ນໄດ້ແກ່ ສັມມາທິຕຖິ ສັມມາສັງກັບປະ ສັມມາວາຈາ ສັມມາກັມມັນຕະ ສັມມາອາຊີວະ ສັມມາວາຢາມະ ສັມມາສະຕິ ສັມມາສະມາທິ.
ພິກຂຸ ທ. ! ໃນກາລໃດແລ ອະຣິຍະສາວົກ ຍ່ອມຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ຊຶ່ງກາມເຊັ່ນນີ້, ຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ຊຶ່ງນິທານສັມພາວະແຫ່ງກາມເຊັ່ນນີ້, ຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ຊຶ່ງເວມັຕຈະຕາແຫ່ງກາມເຊັ່ນນີ້, ຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ຊຶ່ງວິບາກແຫ່ງກາມເຊັ່ນນີ້, ຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ຊຶ່ງນິໂຣດແຫ່ງກາມເຊັ່ນນີ້, ຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ຊຶ່ງປະຕິປະທາໃຫ້ເຖິງ ຊຶ່ງນິໂຣດແຫ່ງກາມເຊັ່ນນີ້; ໃນກາລນັ້ນ ອະຣິຍະສາວົກນັ້ນ ຍ່ອມຮູ້ແຈ່ມແຈ້ງ ຊຶ່ງພຣົມມະຈັນຣຍ໌ນີ້ ອັນເປັນເຄື່ອງເຈາະແທງກິເລສ ວ່າເປັນນິໂຣດແຫ່ງກາມ.
- ສັກກ. ອ. ໒໒/໔໕໗-໔໖໐/໓໓໔.