ແກ້ກັມ

(ຖ) ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ! ເມື່ອຕະຖາຄົຕເກີດເປັນມະນຸສໃນຊາດກ່ອນ... ໄດ້ເປັນຜູ້ສັງເກດຊັ້ນເຊີງຂອງມະຫາຊົນ ຮູ້ໄດ້ສະໝໍ່າສະເໝີ ຮູ້ໄດ້ເອງ ຮູ້ຈັກບຸຣຸສທໍາມະດາ ແລະບຸຣຸສພິເສດ ວ່າຜູ້ນີ້ຄວນແກ່ສິ່ງນີ້ໆ, ໄດ້ເປັນຜູ້ສ້າງປະໂຍຊນ໌ໃນຊົນຊັ້ນນັ້ນໆ ເພາະ ... ກັມນັ້ນໆ... ຄັນມາສູ່ຄວາມເປັນມະນຸສເຊັ່ນນີ້ ຈຶ່ງໄດ້ມະຫາປຸຣິສະລັກຂະນະ ໒ ຂໍ້ນີ້ຄື ມີຊົງຮ່າງດຸດດັ່ງຕົ້ນໄຊ, ຢືນກົງບໍ່ຫຍໍ້ກາຍ ລູບເຖິງເຂົ່າໄດ້ດ້ວຍມືທັງສອງ... (ລັກສະນະທີ ໑໙, ໙), ຍ່ອມຮັ່ງມີ ມີຊັບຫຼາຍ ມີໂພຄະຫຼາຍ. ຊັບຂອງຕະຖາຄົຕເຫຼົ່ານີ້ຄື ຊັບຄືສັດທາ ຊັບຄືສີລ ຊັບຄືຫິຣິ ຊັບຄືໂອຕຕັບປະ ຊັບຄືການສຶກສາ (ສຸຕະ) ຊັບຄືຈາຄະ ຊັບຄືປັນຍາ.

(ທ) ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ! ເມື່ອຕະຖາຄົຕເກີດເປັນມະນຸສໃນຊາດກ່ອນ... ໄດ້ເປັນຜູ້ໄຝ່ຕໍ່ປະໂຍຊນ໌ ໄຝ່ຕໍ່ຄວາມເກື້ອກູນ ໄຝ່ຕໍ່ຄວາມຜາສຸກ ໄຝ່ຕໍ່ຄວາມກະເສມຈາກໂຢຄະ

ພຸດທະວະຈະນະ - ໝວດທັມ

ແກ່ຊົນສ່ວນຫຼາຍວ່າ ‘ຈັ່ງໃດຊົນເຫຼົ່ານີ້ຈົ່ງເປັນຜູ້ຈະເຣີນດ້ວຍສັດທາ ດ້ວຍສີລ ດ້ວຍການສຶກສາ ດ້ວຍຄວາມຮູ້ ດ້ວຍການເພື່ອແພ່ ດ້ວຍທັມ ດ້ວຍປັນຍາ ດ້ວຍຊັບແລະເຂົ້າເປືອກ ດ້ວຍນາແລະສວນ ດ້ວຍສັຕສອງຂາແລະສີ່ຂາ ດ້ວຍບຸຕພັນຣະຍາ ດ້ວຍທາສາກັມມະກອນແລະບຸຣຸສ ດ້ວຍຍາດມິຕ ແລະໝູ່ເພື່ອນ’. ເພາະ... ກັມນັ້ນໆ... ຄັນມາສູ່ຄວາມເປັນມະນຸສເຊັ່ນນີ້ ຈຶ່ງໄດ້ມະຫາປຸຣິສະລັກຂະນະ ໓ ຂໍ້ນີ້ ຄືມີເກິ່ງກາຍເບື້ອງໜ້າ ດຸດດັ່ງຣາຊະສີ, ມີຫຼັງເຕັມ, ມີຄໍກົມ... (ລັກຂະນະທີ ໑໗, ໑໘, ໒໐), ຍ່ອມເປັນຜູ້ບໍ່ເສື່ອມເປັນທໍາມະດາ ຄືບໍ່ເສື່ອມຈາກສັດທາ ສີລ ສຸຕະ ຈາຄະ ປັນຍາ ບໍ່ເສື່ອມຈາກສົມບັດທັງປວງ.

(ນ) ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ! ເມື່ອຕະຖາຄົຕເກີດເປັນມະນຸສໃນຊາດກ່ອນ... ໄດ້ເປັນຜູ້ບໍ່ບຽດບຽນສັຕທັງຫຼາຍ ດ້ວຍຝ່າມືກໍຕາມ ກ້ອນດິນກໍຕາມ ທ່ອນໄມ້ກໍຕາມ ສັດຕຣາກໍຕາມ. ເພາະ... ກັມ ນັ້ນໆ... ຄັນມາສູ່ຄວາມເປັນມະນຸສເຊັ່ນນີ້ ຈຶ່ງໄດ້ມະຫາປຸຣິສະລັກຂະນະຂໍ້ນີ້ຄື ມີປະສາດຮັບຣົສອັນເລີດ ມີປາຍຂຶ້ນເບື້ອງເທິງ ເກີດແລ້ວທີ່ຄໍ ຮັບຣົສໂດຍສະໝ່ຳສະເໝີ... (ລັກຂະນະທີ ໒໑), ຍ່ອມເປັນຜູ້ມີອາພາດໜ້ອຍ ມີໂຣຄາໜ້ອຍ ມີວິບາກອັນສະໝໍ່າສະເໝີ ບໍ່ເຢັນເກີນຮ້ອນໂພດ ພໍຄວນແກ່ຄວາມພຽນ.

ສະບັບ : ແກ້ກັມ

(ບ) ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ! ເມື່ອຕະຖາຄົຕເກີດເປັນມະນຸສໃນຊາດກ່ອນ... ໄດ້ເປັນຜູ້ບໍ່ກຶງຕາ ບໍ່ລ໋ອກແລ໋ກ ບໍ່ຈ້ອງລັບຫຼັງ, ເປັນຜູ້ສົດຊື່ນແນມເບິ່ງຕົງໆ ແນມເບິ່ງຜູ້ອື່ນດ້ວຍສາຍຕາອັນສະແດງຄວາມຮັກ. ເພາະ... ກັມນັ້ນໆ... ຄັມມາສູ່ຄວາມເປັນມະນຸສເຊັ່ນນີ້ ຈຶ່ງໄດ້ມະຫາປຸຣິສະລັກຂະນະ ໒ ຂໍ້ນີ້ ຄືມີຕາຂຽວສະນິດ, ມີຕາດັ່ງຕາງົວ... (ລັກຂະນະທີ ໒໙, ໓໐), ຍ່ອມເປັນທີ່ຕ້ອງຕາຂອງຊົນໝູ່ໃຫຍ່ ເປັນທີ່ຮັກໄຄ່ພໍໃຈຂອງພິກຂຸ ພິກຂຸນີ ອຸປາສົກ ອຸປາສິກາ ເທວະດາ ມະນຸສ ອະສູນ ນາຄະ ຄົນທັນ.

(ປ) ພິກຂຸທັງຫຼາຍ ! ເມື່ອຕະຖາຄົຕເກີດເປັນມະນຸສໃນຊາດກ່ອນ...ໄດ້ເປັນຫົວໜ້າຂອງຊົນໝູ່ໃຫຍ່ ໃນກຸສົລທັມທັງຫຼາຍ ໄດ້ເປັນປະທານຂອງຊົນໝູ່ໃຫຍ່ ໃນກາຢະສຸຈະຣິຕ ວະຈີສຸຈະຣິຕ ມະໂນສຸຈະຣິຕ, ໃນການຈໍາແນກທານ ການສະມາທານສີລ ການຮັກສາອຸໂປສົດ ການປະພຶຕເກື້ອກູນໃນມານດາບິດາ ສະມະນະພຣາມ, ການນອບນ້ອມຕໍ່ຜູ້ຈະເຣີນໃນຕະກູນ ໃນອະທິກຸສົນທັມຢ່າງໃດຢ່າງໜຶ່ງ. ເພາະ... ກັມນັ້ນໆ... ຄັນມາສູ່ຄວາມເປັນມະນຸສເຊັ່ນນີ້ ຈຶ່ງໄດ້ມະຫາປຸຣິສະລັກຂະນະ ຂໍ້ນີ້ ຄື ມີຫົວຮັບກັບຂອບໜ້າ... (ລັກຂະນະທີ ໓໒), ຍ່ອມເປັນຜູ້ທີ່ມະຫາຊົນປະພຶຕຕາມ ຄື ພິກຂຸ ພິກຂຸນີ ອຸປາສົກ ອຸປາສິກາ ເທວະດາ ມະນຸສ ອະສູນ ນາຄະ ຄົນທັນ ປະພຶຕຕາມ.

ພຸດທະວະຈະນະ - ໝວດທັມ